Αδριάδες Σμάρι
Μοναστήρια Εκτύπωση E-mail
Μονή Καλλέργη
Η Μονή Καλλέργη είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Βρίσκεται σε απόσταση δύο χιλιομέτρων από το Καστέλλι, νοτιοανατολικά του χωριού Σμάρι και νοτίως της κορυφής των Βουκολιών. Κτίστηκε πριν από μια εκατονταετία και όπως αναφέρει ο Μενέλαος Παρλαμάς το 1949 το μέρος ήταν κατάλληλο για την ίδρυση μονής. Η μονή ανακαινίστηκε το 1912, από τον αρχιμανδρίτη Νικηφόρο Βεληβασάκη και τη μοναχή Ευλαμπία Δολαψάκη, σύμφωνα με επιγραφή που υπάρχει στο κωδωνοστάσιο, διατηρώντας αρχιτεκτονικά στοιχεία παλαιότερων εποχών. Ξαναλειτούργησε το 1988 με την έλευση του Αρχιμανδρίτη Ιερόθεου Αλεξάκη, όπου με την βοήθεια του Συλλόγου «Φίλοι της Μονής Καλλέργη» η μονή ανακαινίζεται. Το κεντρικό τμήμα έχει επισκευαστεί και έχει μετατραπεί σε τράπεζα το θολωτό τμήμα της ΝΔ πλευράς.
Υπάρχει και ένα παρεκκλήσι, το οποίο είναι αφιερωμένο στους Κρήτες Νεομάρτυρες (οι οποίοι μαρτύρησαν επί Τουρκοκρατίας) και το οποίο βρίσκεται μέσα στα κτίσματα και εξυπηρετεί πάρα πολύ τις νυχτερινές ακολουθίες.

Μονή Αγκαράθου
Κοντά στο Σαμπά βρίσκεται η σπουδαία και ιστορική Ιερά Μονή Αγκαράθου, που είναι κτισμένη σε υψόμετρο 380μ. Η μονή διαθέτει ξενώνα όπου μπορούν να διανυκτερεύσουν αρκετά άτομα. Η ονομασία της μονής προέρχεται από τη λέξη Αγκάραθος, επειδή κατά την παράδοση, η παλιά εικόνα της Παναγίας βρέθηκε κάτω από μια Αγκαραθιά, στο σημείο που είναι κτισμένη η εκκλησία. Για τη χρονολογία της Ίδρυσης της μονής δεν υπάρχουν ακριβείς πληροφορίες. Αναφέρεται σε έγγραφα και βιβλία του 16ου αιώνα. Η σημερινή εκκλησία της μονής χτίστηκε στη θέση της παλιάς και εγκαινιάστηκε το 1894. Λέγεται πως το κωδωνοστάσιο της μονής γκρεμίστηκε από μια μεγάλη καταιγίδα το Μάρτιο του 1893. Στη βορινή πύλη της μονής υπάρχει επιγραφή του 1583 και στη νότια άλλη του 1565. Στο χώρο της μονής σώζεται μια σαρκοφάγος του 1554 και μια θολωτή αποθήκη με την επιγραφή: «Έργον το παρόν Μαξίμου / Πανωσίου Ηγουμένου του Λουκάρεως ΑΧΚΗ΄απριλίω Α (1628)». Η μονή Αγκαράθου φημίζεται για την φιλοξενία της. Η «τράπεζά» της φιλοξενεί τους επισκέπτες μέχρι σήμερα. Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι το εξής: Στην αυλή της σώζεται ο Σταμνοστάτης πάνω σε ένα πεζούλι. Πιο παλιά υπήρχε εκεί ένα σταμνί γεμάτο με κρασί και ένα άλλο γεμάτο με νερό. Υπήρχε ακόμα και ένα κοφίνι γεμάτο με ψωμί, τυρί και ελιές. Μπορούσε λοιπόν ο κάθε επισκέπτης να ξαποστάσει, να φάει και να πιει όσο ήθελε (βλ. Σπανάκη: Κρήτη Α΄ τόμος, Βιβλ. Το Ηράκλειο κι ο νομός του, εκδόσεις Νομαρχίας Ηρακλείου).